Netherlands, Belgium

Toegankelijke pdf: het Tijdelijk besluit en de EAA

Welke verplichting voor jouw documenten geldt, vanaf wanneer, wie erop toeziet, en wat de norm concreet van een pdf vraagt.

Wat voor jou geldt

Overheidsinstanties: het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid. Het zet de Europese richtlijn 2016/2102 om en verwijst naar EN 301 549. Het gaat over websites, apps en de content die daarop staat — documenten inbegrepen.

Private partijen sinds 28 juni 2025: de omzetting van de Europese toegankelijkheidsrichtlijn. Geen datum meer om je op voor te bereiden; hij is geweest.

Wat de norm van een pdf vraagt

Hoofdstuk 10 van EN 301 549 gaat over documenten die geen webpagina zijn en neemt de succescriteria van WCAG 2.1 niveau AA over. Voor het bestandsformaat zelf is PDF/UA-1 (ISO 14289-1) de norm die zegt welke objecten in het bestand moeten zitten.

Concreet, op één document:

Alle inhoud is bereikbaar. Elke tekenopdracht zit in een tag of is gemarkeerd als artefact. Wat in geen van beide zit, bestaat niet voor een schermlezer — hoe prominent het op de pagina ook staat.
De leesvolgorde is de betekenisvolgorde. De structuurboom bepaalt dat, niet de opmaak.
De structuur is eerlijk getagd. Koppen zijn koppen en op het juiste niveau, lijsten zijn lijsten, tabellen hebben koptekstcellen die aan hun datacellen gekoppeld zijn.
Niet-tekstuele inhoud heeft een tekstalternatief dat draagt waar de afbeelding voor staat. Decoratief is een artefact, geen afbeelding met lege alt.
De taal is gedeclareerd, op documentniveau en bij elke wisseling.
Het document noemt zichzelf: een titel in de metadata, en de instructie om die te tonen in plaats van de bestandsnaam.

Vijf daarvan kan een machine controleren. Bij de derde en de vierde kan ze alleen de aanwezigheid controleren, nooit de juistheid. Dat verschil is het hele onderwerp.

Waar het in de praktijk misgaat

Getagd na het exporteren. Het document wordt opgemaakt, als pdf geëxporteerd en daarna in Acrobat getagd. Bij de volgende export is alles weg. Als de bron er nog is, hoort de correctie daar.

Automatisch getagd en nooit nagekeken. Acrobats automatische tagging bouwt in seconden een volledige structuurboom, leidt koppen af uit lettergrootte en tabellen uit lijnen — en zet daarna zelf /Suspects true, omdat het zijn eigen afleidingen niet vertrouwt.

Formulieren. Het duurste document om te herstellen, omdat het werk per veld telt: elk besturingselement heeft een omschrijving nodig, een Form-element in de boom en een plek in de leesvolgorde.

Gescande documenten. Een gescande pagina is een afbeelding van tekst. Die taggen levert een getagde afbeelding op. Zonder OCR is het werk nog niet eens begonnen.

Wat Taggart doet en wat niet

Het controleert tegen PDF/UA-1, het Matterhorn-protocol, WCAG 2.1 AA en de Israëlische norm IS 5568, herstelt het mechanische deel zonder één pixel van de pagina te veranderen, en legt alles wat een oordeel vraagt met het bewijs ernaast voor.

Wat het niet doet: verklaren dat je document aan de wet voldoet. Geen enkel hulpmiddel kan dat, en toezichthouders zeggen hetzelfde — toen het Amerikaanse ministerie van Justitie zijn termijnen een jaar opschoof, was de opgegeven reden dat het de personele en technische mogelijkheden van de betrokken instanties had overschat.

Elk rapport draagt de zin: dit is geen juridische vaststelling van naleving. Het rapport legt vast wat er gecontroleerd is, wat er hersteld is, welke beslissingen een mens nam en waarom — precies wat een toezichthouder wil zien.

Vragen die mensen echt stellen

Vallen pdf-bestanden hieronder?

Ja. Het Tijdelijk besluit gaat over websites en mobiele applicaties van overheidsinstanties én de content die daarop staat, en een downloadbaar document is content. De uitzonderingen zijn smaller dan mensen hopen.

Wat veranderde er op 28 juni 2025?

De Europese toegankelijkheidsrichtlijn is in Nederlandse wetgeving omgezet en raakt vanaf die datum ook private partijen voor bepaalde producten en diensten — webwinkels, consumentenbankieren, e-books, personenvervoer — en daarmee de documenten die bij die dienst horen: facturen, contracten, voorwaarden.

Wat moet er gepubliceerd worden?

Een toegankelijkheidsverklaring in het centrale register, met een nalevingsstatus die klopt. Een verklaring die volledige naleving claimt over een bestand van honderden pdf's is bijna altijd onjuist, en het is het eerste waar een klacht op aangrijpt.

Is een groene testrapportage genoeg?

Nee, en dat is het belangrijkste op deze pagina. Een tool kan vaststellen dát er alternatieve tekst is, niet dat die iets zegt. Dát er een leesvolgorde is, niet dat die klopt. Precies de gevallen waarin een document elke automatische controle doorstaat en met een schermlezer onbruikbaar blijft.

Gooi je vervelendste bestand erin. Controleren is gratis en onbeperkt, en de reparatie draaien ook — elke reparatie, op uw eigen bestand, met de pagina er daarna pixelgelijk uit. Een plan is er voor het downloaden van het gerepareerde document en zijn rapport.

Controleer een pdf gratis

De volledige referentie — alle 136 faalcondities, gekoppeld aan PDF/UA-1 en WCAG — is in het Engels geschreven: bekijk alle condities.